Observatorium Krediet en Schuldenlast

Série de webinaires « Comprendre et aider les indépendants en difficulté financière. Focus sur les personnes physiques »

Toegang tot behoorlijke huisvesting is een grondrecht. Wonen kan voor sommige huishoudens echter leiden tot problematische financiële situaties en zelfs tot overmatige schuldenlast. Hoe zwaar wegen huisvesting en de bijbehorende lasten op het budget van huishoudens? Zal die last in de toekomst nog draaglijk zijn? Hoe ziet de toekomst eruit voor kwetsbare huishoudens? Al die vragen kwamen aan bod via 4 thema’s.

In 2018 bestaat de wet betreffende de collectieve schuldenregeling 20 jaar. Naar aanleiding van die verjaardag laatte het Observatorium mensen aan het woord die beroepsmatig bij de toepassing van de wet zijn betrokken. Het jaarlijkse colloquium gaat in op de meest recente tendensen qua multidisciplinaire benadering. Het is de bedoeling om eventuele evoluties voor te stellen en aanbevelingen in die richting te formuleren.

Door de opkomst van het internet en van nieuwe communicatiemidde-len hebben de meeste economische sectoren hun producten aan deze nieuwe distributiekanalen moeten aanpassen. Ook de sector van het bank- en financiewezen kon niet aan deze evolutie ontsnappen: we zijn geleidelijk overgestapt van persoonlijke kredietverstrekking naar kredietverlening waaraan soms geen enkele fysieke ontmoeting meer te pas komt.

Hoewel in België heel wat preventieve acties worden gevoerd en ondanks de expertise van de personen die deze acties voeren, neemt het aantal gezinnen met ernstige financiële problemen niet af. Doeltreffende preventie van overmatige schuldenlast is daarom meer dan ooit een noodzaak. Om die reden wil het Observatorium Krediet en Schuldenlast het debat over de kwestie van de preventie van overmatige schuldenlast heropenen door er zijn jaarlijks colloquium aan te wijden. In het kader van dit colloquium nodigde we iedereen die bij preventie is betrokken uit om na te denken over hun praktijken en om concrete, omzetbare ideeën voor toekomstige preventieacties naar voren te schuiven.

Het Observatorium wijdte dit jaar zijn colloquium aan de professionele schuldbemiddelaar: maatschappelijk werkers, juristen en advocaten. Het werk van de schuldbemiddelaar is veelzijdig. Komt deze veelzijdigheid tot uiting in de verschillende werkwijze tussen de procedure van collectieve schuldenregeling en de niet-gerechtelijke schuldbemiddeling, of al naargelang het gaat om een ambtenaar van justitie of om een maatschappelijke dienst? Welke originele methodes hebben de beoefenaars ontwikkeld? Heeft de uitvoering van de verschillende taken van de bemiddelaar tot controverses geleid? Dit zijn enkele van de vragen die tijdens dit colloquium gesteld en besproken worden.

De personen met overmatige schuldenlast of met grote financiële moeilijkheden worden vaak voorgesteld ais een homogene groep. Financiële moeilijkheden en schuldenlast kunnen echter van zeer verschillende oorsprong en aard zijn. Gezien deze vaststellingen heeft het Observatorium zijn collo­quium willen organiseren rond de vraag welk profiel personen in financiële moeilijkheden hebben.

De procedure van collectieve schuldenregeling is tot rijpheid gekomen en is uitgegroeid tot de hoeksteen in de behandeling van overmatige schuldenlast van particulieren die geen handelaars zijn. Deze procedure vertoonde echter nog een aantal lacunes. Er werd dan ook sterk uitgekeken naar de wet van 26 april 2012 tot wijziging van het Gerechtelijk Wetboek wat de collectieve schuldenregeling betreft. Het XXIIIe colloquium van het Observatorium Krediet en Schuldenlast wilde hierover een debat openen.

De wet op het consumentenkrediet bestaat twintig jaar. De wet, die inspeelt op alle stappen van de kredietrelatie, van de publiciteit tot de wanbetaling, wilde zowel de overmatige schuldenlast voorkomen als de markt reguleren. Het colloquium wilde evalueren op welke manier de initiële doelstellingen van de wet konden worden verwezenlijkt, hoe de wet een plaats heeft gevonden in het dagelijkse leven van de veldactoren en welke de belangrijkste bekommernissen van die veldactoren zijn en blijven.

Dit colloquium, dat door de FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie in samenwerking met het Observatorium Krediet en Schuldenlast in het kader van het Belgische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie wordt georganiseerd, heeft de rol van het krediet in het ontstaan van de crisis en de daaruit te trekken lessen verder onderzoekt.